پمپ سرم و پمپ سرنگ

پمپ تزریق سرم ( infusion pump ) :

اینفیوژن پمپ ها، دستگاه هایی هستند که جهت تزریق برنامه ریزی شده ی سیالات به بدن بیمار استقاده می شوند که با استفاده از ست سرم و میکرو ست ها، تزریق دارو را انجام می دهند. این پمپ ها عموما برای تزریق داروها، مایعات و فرآورده های خونی با حجم زیاد استفاده می شوند و وظیفه ی آن تنظیم و نمایش میزان فلوی سرم تزریقی به سیاهرگ بیمار است. به طوری که معمولا حجم تزریق آن ها از حدود چند سی سی تا چندین لیتر است. طریقه ی عملکرد این دستگاه ها به دو دسته ی حجمی (VOLUMETRIC) و قطره شمار(DRIP COUNTING) تقسیم می شود

 اصول عملکرد دستگاه پمپ سرم :

دستگاه پمب انفوزیون حدود دو کیلوگرم وزن دارد و قابل نصب روی پایه مخصوص است. این پمپ ها، انواع و قابلیتهای مختلفی دارد ، این پمپ ها دارای یک کیسه مایع است که یک دسته یا یک قلاب بالای پمپ آویخته شده و یک تیوب به آن متصل می شود. در درون پمپ، تیوب پر شده از مایع، بر روی یک سری دنده کوچک و یک غلتک، ثابت می شود. هنگامیکه غلتک به حرکت درآمده و دنده ها شروع به حرکت میکنند، مایع از تیوب به بیمار منتقل می شود. کاربر نرخ جریان مایع و حجم مورد نیاز آن را از روی دستگاه تنظیم کرده، بنابراین دندهها و غلتک بر اساس سرعت تنظیم شده شروع به حرکت میکند. هر زمان که حجم مورد نیاز مایع آزاد شد، آلارم مخصوص به صدا در میآید. تیوب از میان یک سنسور آشکار ساز هوا ‏‎(air-in-line)‎‏ میگذرد و به محض عبور حباب هوا، آلارم به صدا در آمده و جریان مایع متوقف می شود. پمپهای تزریق ولومتریک میزان فشار مایع را مانیتور کرده که نتیجه آن کنترل فشار مایع تزریقی و ممانعت از آسیب رسیدن به رگ بیمار حین افزایش احتمالی بیش از حد فشار تزریق است. با افزایش بیش از حد فشار، آلارم بستن و انسداد ‏‎(Occlusion)‎‏ تیوب تزریق، کاربر را آگاه خواهد کرد.

اینفیوژن پمپ حجمی :

کارکرد اینفیوژن پمپ حجمی مانند پمپ های گردشی دیالیز است (ROLLER PUMPS) که با توجه به ثابت بودن قطر ست سرم میزان حجم داخل ست سرم را اندازه گیری و به بیمار تزریق می کند. بنابراین دقت تزریق این نوع دستگاه وابسته به قطر ست سرم مورد استفاده است. به همین دلیل برای تزریق با این نوع دستگاه باید فقط از ست سرم مخصوص خود دستگاه که توسط کمپانی، معرفی یا ساخته شده است استفاده نمود.

پمپ های قطره شمار :

دسته ی دوم پمپ های قطره شمار هستند که با شمردن تعداد قطرات توسط یک چشم الکترونیکی قطره شمار، اندازه حجم تحت تزریق را برآورد می کنند. طبق استاندارد میکرو ست ها، هر ۶۰ قطره در این ست، باید برابر با ۱ سی سی باشد و در ماکروست ها ۲۰ قطره برابر این حجم خواهد بود. بنابراین در این پمپ ها مهم ترین نکته برای تعیین دقت دستگاه این است که بدانیم هر چند قطره برابر ۱ سی سی می شود. دستگاههای اینفیوژن پمپ باید نسبت به انسداد حساس بوده و در صورتیکه بین ۵۰ تا ۱۰۰ میکرولیتر هوا در ست تزریق بود، تزریق را قطع کنند.

در مجموع دستگاه های ولیومتریک این دو مزیت را دارند که اولا دقت بالایی دارند و با توجه به دقت زیاد این دستگاه در تزریق، از آن میتوان در کاربردهایی مانند بی حسی اپیدورال پیوسته، تزریق داروهای قلبی عروقی، شیمی درمانی، تزریق خون، اطفال و سرم درمانی استفاده کرد. ثانیا استفاده از آن ها بسیار راحت تر است. ولی مشکل عمده، مقرون به صرفه نبودن قیمت ست آن ها است. در مقابل مزیت دستگاه های قطره شمار استفاده از ست های ارزان قیمت است، ولی باید توجه کرد که این دستگاه ها حتما طوری تنظیم شوند که دقت تزریق کم نشود .

پمپ سرنگ(Syring Pump):

این دستگاه حدود ۲ کیلوگرم وزن دارد که قابل نصب بر روی پایه ای مخصوص است و شامل یک بخش مکانیکی و یک بخش الکتریکی است

بخش مکانیکی : در این دستگاه یک پمپ وجود دارد که با جلو بردن پیستون سرنگ، مایع را با نرخ تنظیم شده تزریق می کند. در اکثر پمپ های سرنگ، یک موتور پله ای پیچ هدایت کننده را به جلو می راند. سرعت این موتور بسته به نرخ جریان تنظیم شده و اندازه سرنگ تغییر می کند. قسمت مکانیکی دستگاه وظیفه دارد تا حرکت چرخشی موتور را به حرکت خطی جهت فشار دادن پیستون سرنگ به سمت جلو تبدیل کند. از طریق پالس های اعمالی به موتور پله ای، میزان درجه چرخش محور موتور مشخص می شود. با استفاده از یک چرخ دنده ی گرد و پیچاندن پیچ که به موتور پله ای متصل شده است ، اهرم جلو رفته و به سرنگ فشار می آورد . در بخش فیدبک از طریق پتانسیومتری که به انتهای اهرم متصل است ، هر گونه خطای احتمالی در میزان چرخش محور موتور و یا میزان حرکت اهرم ، آشکار شده و در خروجی دستگاه اصلاح می شود. میزان جریان تزریقی متناسب با قطر سرنگ و سرعت پیش رفتن پیستون سرنگ تنظیم می شود.

بخش الکتریکی : در بخش الکترونیکی دستگاه بر اساس اطلاعات وروردی، پارامترهای نرخ تزریق درخواستی تنظیم و از طریق پالس های الکتریکی مشخص به درایور موتور پله ای فرستاده می شود. همچنین در صورت نیاز کلیه آلارم های دستگاه از طریق سنسورهای تعبیه شده در آن و اندازه گیری پارامترهای مورد نیاز و کنترل نرم افزاری فعال خواهند شد.

روشهای تمیز/ ضد عفونی / استریل کردن دستگاه روشهای تمیز/ ضد عفونی کردن دستگاه پمپ تزریق :

• همواره قبل از تمیز کردن دستگاه، دستگاه را خاموش و سیم آنرا از برق بکشید
• چنانچه در هنگام کار با دستگاه قطراتی از مایع تزریقی یا دیگر مواد بر روی دستگاه پاشیده شده است بلافاصله لکه ها را با یک پارچه مرطوب تمیز کنید
• دستگاه را یک پریود مشخص با یک دستمال مرطوب تمیز کنید برای انجام این کار نکات زیر را رعایت کنید
• از غوطه ور کردن پمپ در آب خودداری کنید
• از پاک کننده های ارگانیک مانند تینر و الکل در تمیز کردن سطح دستگاه استفاده نکنید